dinsdag 21 juli 2026

Oh Humanistisch België.




Nationale Feestdag.

We vieren ons land. We vieren België.
Het land van bier, frieten, chocolade, witloof, asperges en aardbeien. Het land van de Mechelse Herder en het Brabants trekpaard. Het land van De Smurfen, Kuifje, Margritte, Simenon, Ensor, Permeke, Soeur Sourire, André Brasseur, Salvatoré Adamo, Rocco Granata (dat zijn allebei Italianen, maar héy een kniesoor die daarop let), Vaya Con Dios en Arno.
Ik kan zo nog uren doorgaan en ook een paar sportlui opnoemen zoals Eddy Merckx, Jean-Marie Pfaff of Nina Derwael. Maar ik zou het liever over iets heel anders willen hebben.

De Mens Van Vitruvius.
Staat symbool voor het humanisme.


De Belgische Humanisten.
Ja, die zijn er ook en meer dan je denkt.
-Zo was er de Brabantse arts Andreas Vesalius die de geschiedenis inging als de grondlegger van de moderne anatomie. Hij was de eerste die de lichamen van overleden mensen (veelal ter dood veroordeelden) ontleedde en alles zeer zorgvuldig noteerde.
Voordien haalde men de kennis over ons lichaam door het ontleden van dode dieren. Maar een dier is geen mens, en dat had Vesalius zeer goed begrepen. Hij volgde de wetenschap en wilde dus weten hoe het echt zat, hoe ons lichaam echt in elkaar stak. En dit op basis van de rede.
Wat de clerus en haar conservatieve aanhang daar ook mocht van denken.
-Bruggeling Simon Stevin introduceerde het decimale stelsel voor breuken.
Hey, weet je nog? De breuken zeg.
Wie heeft er in de wiskundeles zich daar niet suf op gepiekerd.
Maar hij deed nog veel meer. Zo gaf hij een wiskundige grondslag aan de vestingbouw.
Stevin geloofde in de wetenschappelijke methode en  brak hiermee met de zogenaamde theoretische methode van Aristoteles. Concreet kwam het erop neer dat hij zijn bevindingen toetste aan de realiteit door middel van experiment. Hij noemde het ‘spiegheling en daet’, en daarvan komt dus het moderne woord bespiegeling. Ook publiceerde hij zijn werken in het Nederlands in plaats van het toen gangbare Latijn wat destijds de taal van de kunsten en wetenschappen was.
-Josef Guislain uit Gent was dan weer de grondlegger van de moderne psychiatrie.
Hij introduceerde de wetenschappelijke behandeling in de psychiatrie en geestelijke gezondheidszorg en ijverde voor een menswaardige behandeling van geesteszieken.


Simon Stevin.
Die mens was van Brugge.
En zo zou hij eruit gezien hebben. 



Elk op hun gebied waren het mensen die vanuit de rede baanbrekend werk hebben verricht en voor vooruitgang hebben gezorgd.
België was in zijn beginjaren een zeer vooruitstrevend land dat wetenschappen, kunsten en vooruitgang hoog in het vaandel droeg. Vergeet niet dat de eerste spoorlijn op het Europese vasteland van Brussel naar Mechelen liep. En in Gent werden de eerste vakbonden opgericht.
Al die mensen die al die zaken realiseerden hebben ervoor gezorgd dat wij nu in een zeer welvarend land leven. Een land met aandacht voor de rechten van de arbeider, rechten, de zieke, de arme en  het kind.
Zij gingen niet voor populisme en plat opportunisme. Zij kozen de moeilijke weg. Opkomen voor hun medemens tegen beter weten in. Gaan voor nieuwe inzichten, nieuwe ideeën, nieuwe denkwijzen, vaak met gevaar voor eigen leven, want de kerk en haar clerus waren niet tuk op nieuwe ideeën, en ook de goegemeente die elke zondag in de kerk zat te bidden met een schijnheilige smoel hielden er een zeer eng en conservatief wereldbeeld op na.
Ik ben dankbaar voor zo’n mensen. Dankbaar dat ze elk op hun manier bijdroegen aan een humane en rechtvaardige samenleving waarin rationeel denken de norm is en de wetenschap de basis, het grondbeginsel.
Alleen al om dit in ere te houden…. zal ik mij onthouden van elke vorm van complotdenken en pseudowetenschap. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten